Het initiatief voor de prijs is afkomstig van de uit Noorwegen afkomstige Amerikaan Fred Kavli; het betreft een samenwerkingsproject tussen zijn onderzoeksstichting Kavli Foundation, het Noorse departement van Informatie en de Noorse Academie van Wetenschappen.
Elke prijs bestaat uit een contant bedrag van een miljoen Amerikaanse dollars, een medaille en een certificaat. De Kavliprijs wordt om het jaar in Oslo uitgereikt
Meer aandacht voor onderzoek
De Kavliprijs is niet alleen bedoeld om de individuele onderzoeker te huldigen, maar ook als erkenning van uitmuntend wetenschappelijk werk dat van buitengewoon belang is voor de toekomst van de mens. Verder moet de prijs de internationale samenwerking tussen onderzoekers stimuleren en het begrip van het grote publiek voor de betekenis van onderzoek vergroten.
Internationale vakjury’s
De Noorse Academie van Wetenschappen is volledig verantwoordelijk voor de selectie van de prijswinnaars om er zeker van te zijn dat zij niet worden gekozen op grond van hun financiële bijdragen. De Academie heeft drie internationaal samengestelde vakjury’s in het leven geroepen die bestaan uit de meest vooraanstaande onderzoekers binnen de takken van wetenschap waarin de prijzen worden toegekend. Vier van de juryleden zijn voormalige Nobelprijswinnaars. De juryleden zijn geselecteerd in nauwe samenwerking met de Academies van Wetenschappen in de VS, China, Frankrijk, Engeland en Duitsland.