INLEIDING
VERBLIJFSVERGUNNING
WERKEN EN WONEN IN DE EER
SOCIALE VOORZIENINGEN
WERK ZOEKEN
SOCIALE ZEKERHEID
FISCALE HEFFINGEN
VERBLIJFPLAATS
EEN CV OPSTELLEN
Nationale immigratiedienst: zie link rechts.
Inleiding
De taal
Het land heeft twee officiële talen die erg op elkaar lijken. De belangrijkste taal, het ‘Bokmål’, is afgeleid van de talen die in de steden worden gesproken en heeft een Deense invloed. Tweede taal, het ‘Nynorsk’, groeide uit de dialecten die worden gesproken op het platteland. Ongeveer 16 % van de Noorse jongeren krijgt onderricht in instellingen waar het Nynorsk als eerste taal wordt gebruikt.
Normaal gezien is kennis van de Noorse taal een onmisbare voorwaarde om werk te vinden. Toch volstaat voor bepaalde technische beroepen en voor bepaalde banen in de horeca een goede kennis van het Engels.
Voor inlichtingen over cursussen Noors (niveaus, data, ...) kunt u terecht bij uw gemeente. Voor de stad Oslo neemt u contact op met:
Rosenhof Voksenopplæringssenter
Dynekilgaten 10
N-0569 Oslo
Tel.: +47 22 38 77 00
Fax: +47 22 38 77 99
www.oslovo.no/rosenhof
Voor Bergen neemt u contact op met:
Nygård skole
Nina Griegsgt. 2
5015 Bergen
Tel.: + 47 55 56 8060
E-mail: nygard.skole@bergen.kommune.no
Verblijfsvergunning
Er zijn twee mogelijkheden om een verblijfsvergunning te verkrijgen. Ofwel dient u vóór uw vertrek een aanvraag in bij de ambassade, ofwel moet u bij aankomst in Noorwegen uw aanvraag bij het dichtstbijzijnde politiekantoor indienen, binnen de eerste 7 dagen van uw verblijf.
Om een aanvraag in te dienen, neemt u contact op met de dichtstbijzijnde ambassade.
U moet twee formulieren volledig ingevuld en getekend indienen samen met:
(a) als u een aanvraag indient voor een verblijfsvergunning:
2 identiteitsfoto’s;
een fotokopie van uw paspoort (identiteitskaart);
een bewijs van uw bestaansmiddelen in Noorwegen (bankgarantie, een verblijfbewijs van uw Noorse gastheer, een loonbewijs van de in Noorwegen werkende echtgeno(o)t(e), en uw huwelijksakte/gezinsboekje/of bewijs van samenwonen).
(b) als u een aanvraag indient voor een werkvergunning:
2 identiteitsfoto’s;
een fotokopie van uw paspoort (identiteitskaart);
een werkaanbieding (het origineel) van een werkgever uit Noorwegen.
BELANGRIJK!
Uw aanvraag zal worden doorgegeven aan de nationale immigratiedienst in Noorwegen. U zal op de hoogte worden gebracht, zodra er een beslissing is genomen.
De nationale immigratiedienst moet voortdurend een groot aantal dossiers verwerken en de behandeling van uw dossier kan dus even op zich laten wachten.
Werken in de EER
Samenvatting van de belangrijkste gevolgen van het akkoord over de Europese Economische Ruimte betreffende het vrije verkeer van personen. Dit akkoord ging van kracht op 1 januari 1994.
1. Werken en wonen in de EER
Het principe van het vrije verkeer van personen in de EER betekent dat een staatsburger van een van de landen van de EER zich er vrij in mag verplaatsen, wonen en werken. Dit is van toepassing op loontrekkenden, ondernemers, handelaars die geen loon trekken en ambachtslui, alsook op personen die werkzaam zijn in de tertiaire sector. Ook studenten, gepensioneerden en andere niet-werkenden mogen vrij circuleren, uiteraard in de mate waarin ze beschikken over voldoende bestaansmiddelen en over een ziekteverzekering, zodat ze niet ten laste van het gastland zijn.
Loontrekkenden en werkzoekenden kunnen vrij een verblijfplaats kiezen in de landen van de EER voor een duur van drie maanden, of dit nu is om te werken (bijvoorbeeld seizoenswerk of een opdracht van bepaalde duur) of om werk te zoeken. In dit geval is een verblijfs- en arbeidsvergunning niet nodig. De persoon moet gedurende deze periode echter wel in zijn eigen behoeften kunnen voorzien, bijvoorbeeld door een uitkering die hij ontvangt vanuit zijn land van oorsprong.
Als de werkzoekende werk vindt, moet hij binnen de week die volgt op zijn indiensttreding, zich persoonlijk komen aanbieden bij het politiekantoor van de plaats waar hij verblijft.
Als de werkzoekende binnen de drie maanden geen werk vindt en ook geen werkaanbieding in het vooruitzicht heeft, kan hem worden gevraagd Noorwegen te verlaten, tenzij hij het bewijs kan leveren dat hij op een wettige manier zijn verblijfskosten kan betalen en dat hij een ziekteverzekering heeft. Het is mogelijk om na het vertrek binnen een termijn die niet wordt gepreciseerd, terug te keren naar Noorwegen.
Als het verblijf langer dan drie maanden duurt, blijft een verblijfsvergunning nodig. De arbeidsvergunning is niet meer vereist. De aanvragen voor verblijfsvergunningen worden in Noorwegen, conform de overeenkomst over de EER, ontvangen en behandeld door het politiekantoor van de streek waar men verblijft. Het politiekantoor is eveneens bevoegd voor het afleveren van een groot deel van de vergunningen. In geval van twijfel worden de aanvragen doorgegeven aan de nationale immigratiedienst. Bij een weigering kan men in beroep gaan bij het Ministerie van Justitie.
Deze procedure is van kracht bij de ambassade sinds 1 januari 1994. De ambassade behandelt geen aanvragen meer voor verblijfsvergunningen voor Noorwegen ingediend door staatsburgers van de landen van de EER. Deze laatsten worden gevraagd om de procedure te volgen die hierboven werd beschreven.
Een staatsburger van een land van de EER moet dus geen verblijfsvergunning aanvragen in zijn land van oorsprong, en heeft, over het algemeen, het verblijfsrecht als hij werk vindt binnen de drie maanden of als hij een werkaanbieding in het vooruitzicht heeft. Dit geldt ook voor ondernemers, handelaars die geen loon trekken en ambachtslui. De verblijfsvergunningen worden afgeleverd voor een periode van minstens 5 jaar met de mogelijkheid tot hernieuwing, en worden overhandigd op vertoon van een identiteitskaart of paspoort en een arbeidsovereenkomst.
Studenten hebben recht op een verblijfsvergunning waarvan de duur wordt beperkt tot de duur van hun studies, maar het gaat in dit geval om een hernieuwbare vergunning van maximaal een jaar. Gepensioneerden en andere niet-werkenden zullen een verblijfsvergunning van twee jaar krijgen bij hun eerste aanvraag. Deze vergunningen zullen worden afgeleverd op vertoon van een geldige identiteitskaart of paspoort en op vertoon van documenten die bewijzen dat de persoon in staat is om in zijn eigen behoeften te voorzien (pensioen, beurs) en dat hij over een ziekteverzekering beschikt.
Gezinnen
De gezinnen van staatsburgers van de EER die een verblijfsvergunning hebben, hebben eveneens recht op een verblijfsvergunning, ongeacht de nationaliteit van de gezinsleden. Worden beschouwd als gezinsleden:
* de echtgeno(o)t(e),
* kinderen onder de 21 jaar,
* kinderen, ongeacht de leeftijd, die ten laste zijn van hun ouders,
* de ouders van de loontrekkende of van zijn/haar echtgenote/echtgenoot, die ten laste zijn.
De verblijfsvergunningen worden eveneens hernieuwd als de persoon ondertussen zijn activiteiten in Noorwegen heeft stopgezet (in geval van pensioen of werkeloosheid). In dit geval moet men echter gedurende een periode van minstens drie jaar op een permanente manier in het land hebben verbleven. Wanneer een persoon zijn beroepsactiviteiten staakt gedurende een redelijk lange periode – en zonder dat dit te wijten is aan een ziekte of ongeval – kan deze persoon toch nog een verblijfsvergunning krijgen voor een kortere periode. (De periode zal echter niet korter zijn dan één jaar).
2. Sociale voorzieningen
Werkenden
Op dit gebied stemmen de bepalingen van de EER overeen met de reglementering van de EU. Volgens de algemene regel zijn de staatsburgers van de landen van de EER die een beroepsactiviteit uitoefenen in een van de lidstaten onderhevig aan hetzelfde beleid en verkrijgen ze dezelfde sociale rechten als de burgers van het land waar ze hun activiteit beoefenen. Belgen/Luxemburgers die werken in Noorwegen voor een Noorse onderneming zullen dus worden gedekt door de Noorse verzekeringen en zullen de Noorse sociale lasten moeten betalen.
Dit gezegd zijnde, bevat de overeenkomst voorzieningen voor buitenlandse werknemers, zodat een persoon die tijdelijk werk heeft in het buitenland (bijvoorbeeld een Noor die werkt voor een Noorse onderneming in het buitenland) de sociale voorzieningen van zijn eigen land kan behouden. Normaal gezien wordt deze regeling voorzien voor een maximale duur van een jaar, met mogelijkheid tot verlening voor een extra jaar, na akkoord van het gastland.
Niet-werkenden
Een niet-werkende (student, gepensioneerde, ...) moet, als hij zich wil vestigen in een ander land van de EER, gedekt zijn door de sociale verzekeringen van zijn land van oorsprong. Het principe is dat de rechten die werden verworven in een land van de EER hun begunstigde ‘volgen’.
Gepensioneerden, alsook hun echtegen(o)t(e) en kinderen ten laste, hebben echter recht op medische hulp, geneesmiddelen en hospitalisatie in dezelfde mate als de burgers van het betrokken land. Deze zaken zullen worden voorzien door het systeem van openbare bijstand. De kosten die worden gedekt door het land van oorsprong worden rechtstreeks vereffend, zonder dat er een factuur wordt verstuurd naar de ambassade.
Als een persoon reist naar een ander land van de EER (met inbegrip van Noorwegen), moet hij een bewijs (European Health Insurance Card, https://tjenester.nav.no/helsetrygdkort/forside.do) bij zich hebben, opgesteld door het ziekenfonds waarvan hij lid is. Dit zal hem toegang verschaffen tot zorgen van de openbare gezondheidssector van het land waar hij verblijft.
Werkloosheidsuitkering
De werkloosheidsuitkering die een uitkeringsgerechtigde trekt in zijn eigen land, kan aan de betrokkene worden doorgestort binnen een termijn van drie maanden, op voorwaarde dat deze laatste minstens vijf weken voor zijn reis naar het buitenland was ingeschreven als werkzoekende. Als de werkzoekende geen werk heeft gevonden binnen de drie maanden die volgen op zijn aankomst, moet hij terugkeren naar zijn land. Als hij werk heeft gevonden, verliest hij zijn rechten op een uitkering. Het is niet mogelijk om in een ander land, tussen twee werkperiodes in, meer dan één keer een werkloosheidsuitkering te ontvangen.
Kindergeld
De kinderen die werden geboren in een ander land van de EER hebben recht op kindergeld als de personen tot wie ze ten laste zijn in Noorwegen werken. Als deze personen, in het omgekeerde geval, in het buitenland wonen, zullen de kinderen hun uitkering ontvangen van het land waar deze laatste woonachtig zijn. Als de uitkeringen die de kinderen krijgen vanuit het buitenland lager zijn dan de uitkeringen waar Noorse kinderen recht op hebben, zullen zij een bijkomende uitkering ontvangen, zodat zij over dezelfde som kunnen beschikken.
Hoe werk vinden?
Het akkoord over de EER (Europese Economische Ruimte) laat werkzoekenden, studenten en personen die een vrij beroep uitoefenen afkomstig uit andere landen van de EER toe om in Noorwegen te wonen, te werken of te studeren zonder arbeidsvergunning.
Buitenlandse loontrekkenden genieten van dezelfde rechten als Noorse burgers betreffende loon, arbeidsomstandigheden, mogelijkheden tot beroepsopleidingen, sociale zekerheid en syndicale rechten. Hun gezinnen zijn eveneens gerechtigd om in Noorwegen te verblijven en genieten van dezelfde rechten.
Hoe een arbeidsaanvraag indienen vanuit het buitenland?
U kunt van bepaalde diensten aangeboden door de Noorse nationale administratie voor tewerkstelling gebruikmaken vanuit het buitenland. De administraties voor tewerkstelling van alle landen van de EER werken samen aan de uitwisseling van informatie over de levens- en arbeidsomstandigheden. Deze uitwisseling past in het kader van het Europese EURES-netwerk. (European Employment Services – Europese openbare tewerkstellingsdienst: http://www.europa.eu.int/eures/home.jsp?lang=nl). Dit netwerk beschikt eveneens over een gegevensbank met vacatures binnen de Europese Unie en in de AELE-lidstaten (IJsland, Liechtenstein en Noorwegen). Uw lokaal tewerkstellingsagentschap kan u in contact brengen met een EURES-adviseur in de buurt van uw huidige verblijfplaats. U kunt er bovendien informatie krijgen over vacatures in Noorwegen.
Jobline (groen nummer):
Voor een lijst met beschikbare banen kunt u bellen naar de dienst Jobline (groen nummer) op het nummer +47 800 33 166 (van 8.00 tot 18.00 uur). De Noorse nationale administratie voor tewerkstelling biedt ook een dienst aan voor het versturen via de post van de beschrijvingen van banen die u interesseren. Deze beschrijvingen zijn enkel beschikbaar in het Noors.
Webpagina: http://www.nav.no/page?id=805312736
Internet
De lijst met vacatures in Noorwegen is eveneens beschikbaar op het internet. De gegevensbank van de nationale dienst voor tewerkstelling vermeldt alle beschikbare banen.
Webpagina: http://www.nav.no/page?id=805312736 of de site www.finn.no
EURES en haar adviseurs
EURES en haar adviseurs voor Noorwegen kunnen u eveneens helpen door u informatie te verstrekken over de levens- en arbeidsomstandigheden in Noorwegen. Voor alle bijkomende inlichtingen kunt u contact opnemen met het EURES-kantoor van de streek waar u graag een baan wilt vinden.
http://europa.eu.int/eures/home.jsp?lang=nl
VAKBONDEN
Ook vakbonden kunnen een kostbare informatiebron zijn. Het is mogelijk dat de vakbonden van uw land in contact staan met gelijkaardige verenigingen in Noorwegen, en bijgevolg over informatie beschikken die u van nut kan zijn. De meest populaire vakbond in Noorwegen heet LO (Landsorganisasjonen – Nationale Confederatie). Er bestaat nog een andere invloedrijke vakbond: Akademikerne (die de loontrekkenden met een universitaire opleiding verenigt).
LO
Youngsgate 11
N-0181 Oslo
Tel.: +47 23 06 10 50
Fax: +47 23 06 17 43
http://www.lo.no/
Akademikerne
Akersgt. 16
N-0158 Oslo
Tel.: +47 23 10 34 10
Fax: +47 23 10 34 11
http://www.akademikerne.no/default.asp?V_ITEM_ID=76
Werk zoeken in Noorwegen
Lokale tewerkstellingsagentschappen (http://www.nav.no/page?id=805312736) beschikken over lijsten met alle vacatures voor heel Noorwegen, en over folders met advies over het zoeken naar werk.
Bij deze lokale tewerkstellingsagentschappen, kunt u informatie krijgen in verband met:
• werkaanbiedingen;
• de reglementering die van toepassing is op werkzoekenden afkomstig van een ander land van de Europese Economische Ruimte (EER);
• de leef- en werkomstandigheden in Noorwegen;
• de transfer van inkomsten naar Noorwegen;
• de mogelijkheden inzake onderwijs in Noorwegen;
• de procedure voor het beantwoorden van een werkaanbieding;
• de situatie betreffende tewerkstelling en opleiding (algemeen overzicht van de arbeidsmarkt).
Ze beschikken eveneens over een lijst goedgekeurde vertalers, adressen van de buitenlandse ambassades in de andere landen van de EER, en andere nuttige adressen.
De aangeboden diensten zijn gratis. Er zijn 201 lokale tewerkstelllingsagentschappen, daarbij komen nog eens de agentschappen die gespecialiseerd zijn in tijdelijk werk (kennis van het Noors of van een andere Scandinavische taal is noodzakelijk), in artistiek werk, ...
De agentschappen stellen ook een telefoonlijn ter beschikking om contact op te nemen met uw potentiële werkgevers, een computer om uw sollicitatiebrieven op te stellen, om naar vacatures te zoeken op de server van het agentschap, en een kopieertoestel voor het kopiëren van uw diploma’s en referentiedocumenten.
Spontaan solliciteren
Als u spontaan wil solliciteren bij bepaalde ondernemingen, kunt u de nodige adressen terugvinden in de Noorse gouden gids, die u kunt raadplegen op de site http://www.gulesider.no/
Jobterminals
Jobterminals zijn een soort computers die een overzicht geven van de werkaanbiedingen die in het systeem van de tewerkstellingsagentschappen voorkomen. Deze jobterminals zijn geïnstalleerd in alle tewerkstellingsagentschappen van het land, alsook in bepaalde bibliotheken, ...
De pers
De meeste kranten bevatten jobaanbiedingen. Het belangrijkste nationale dagblad, ‘Aftenposten’, biedt dagelijks een rubriek jobaanbiedingen. De zondagseditie herneemt vaak de aanbiedingen van de week. Deze werkaanbiedingen zijn eveneens beschikbaar op de internetsite van de krant: http://www.aftenposten.no/.
De belangrijkste regionale dagbladen zijn ‘Adresseavisen’ (Trondheim en de departementen van Trøndelag), ‘Bergens Tidende’ (Hordaland) en ‘Stavanger Aftenblad’ (Rogaland). De werkaanbiedingen die in deze kranten worden vermeld, zijn eveneens beschikbaar op internet.
Alle werkaanbiedingen die voorkomen in de Noorse kranten, worden eveneens opgenomen in het kader van de dienst Jobline en op het internet (http://www.nav.no/page?id=805312736).
De bibliotheken
De belangrijkste bibliotheken beschikken over een groot aantal registers waarin u beschrijvingen kunt vinden van Noorse ondernemingen, hun adressen, ... We vermelden in het bijzonder het register ‘Kompass Norge’ dat een algemeen overzicht geeft van verschillende duizenden Noorse handelszaken en industriële ondernemingen, hun adressen, hun telefoon- en faxnummers, hun soorten activiteiten, alsook hun belangrijkste statistieken. Het register ‘Norges største bedrifter’ (De grootste ondernemingen van Noorwegen) bevat bovendien financiële gegevens over de handels- en dienstenondernemingen. De teksten zijn beschikbaar in het Noors en het Engels.
Wervingsbureaus en headhunters
Wervingsbureaus en headhunters zijn vaak gespecialiseerd in bepaalde beroepen of industriële sectoren. Hun gegevens kunt u terugvinden in de gouden gids, onder de rubriek ‘Konsulenter og rådgivende ingeniører’.
Geheugensteuntje – Zich vestigen in Noorwegen
De staatsburgers van de landen van de Europese Economische Ruimte kunnen naar Noorwegen afreizen en er werk zoeken gedurende 3 maanden. Hier volgt een geheugensteuntje met de elementen die u moet overwegen en de voorbereidingen die u moet treffen voor u zich in Noorwegen installeert.
• Het is belangrijk u uit te rusten met uw paspoort/identiteitskaart, uw diploma’s en uw referentiedocumenten (bij voorkeur vertaald in het Noors). Als u enkel in Noorwegen moet verblijven om werk te zoeken, is het mogelijk dat u moet bewijzen dat u over de nodige financiële middelen beschikt voor de duur van uw verblijf en voor uw terugreis.
• Win voor uw vertrek de nodige informatie in bij de nationale dienst voor tewerkstelling van uw land. U kunt er nuttige informatie verkrijgen voor uw zoektocht naar werk in het buitenland.
• Neem contact op met de EURES-dienst van uw land. De EURES-adviseurs beschikken over informatie betreffende de levens- en arbeidsomstandigheden in Noorwegen en kunnen ook, via een Europese gegevensbank, informatie inwinnen over de beschikbare vacatures in Noorwegen.
• Informeer of u een speciale toelating nodig hebt om in Noorwegen uw beroep te beoefenen of voor de commerciële activiteiten die u wenst uit te voeren.
• Verwittig in uw land de personen die u mogelijk professionele referenties kunnen geven. Uw potentiële werkgever in Noorwegen wil mogelijk contact met hen opnemen.
• Informeer u bij uw lokale overheden over de sociale zekerheid en fiscaliteit, zodat u bij een vestiging in Noorwegen de gevolgen op het gebied van fiscaliteit en sociale rechten kent. Ga na of u alle vereiste formulieren hebt ontvangen.
• Over het algemeen eisen Noorse werkgevers een afdoende kennis van de Noorse taal. Ga uw kennisniveau van de taal na. Neem contact op met de gemeentelijke overheid van de Noorse gemeente waar u zich zal vestigen, om inlichtingen in te winnen over het eventuele bestaan van een cursus Noors voor buitenlanders.
Verblijfsvergunning
Als u de intentie hebt om in Noorwegen te verblijven gedurende meer dan 3 maanden, is een verblijfsvergunning noodzakelijk. De aanvraag moet gebeuren in de loop van de eerste drie maanden, bij het politiekantoor van de stad waar u verblijft. Internetadres: www.politi.no
Vanaf het moment dat u werk hebt gevonden in Noorwegen, moet u een aanvraag indienen voor een verblijfsvergunning. Zorg dat u over een geldig paspoort of een identiteitskaart beschikt, alsook over de bevestiging van de aanvaarding van uw tewerkstellingsaanvraag, opgesteld door uw werkgever. Als uw arbeidsovereenkomst minder dan een jaar duurt, zal u een verblijfsvergunning krijgen waarvan de duur overeenstemt met de duur van de arbeidsovereenkomst. Als u een arbeidsovereenkomst hebt voor onbepaalde duur, zal de verblijfsvergunning over het algemeen 5 jaar geldig en hernieuwbaar zijn.
U moet zich laten registreren als houder van een arbeidsplaats bij de nationale dienst voor Bevolking waaronder u valt (folkeregisteret). Naargelang de duur van uw verblijf zal de dienst Bevolking u een voorlopig nummer (‘D’) of een persoonlijk identiteitsnummer (‘ID’) geven.
De informatie in verband met de verblijfsvergunning is beschikbaar in het Noors, Engels, Duits en Frans bij de Noorse nationale immigratiedienst. (Utlendingsdirektoratet - UDI), Informatiedienst, open van 9.00 tot 14.30 uur, op het volgende adres: www.udi.no
Opplysningstjenesten (Informatiedienst voor werkzoekenden):
http://www.norge.no/opplysningstjenesten/
Neem contact op met de Noorse ambassade van uw land. Zij zal u bijkomende informatie verschaffen voor u vertrekt naar Noorwegen.
De folder ‘Formelle krav ved foretaksetablering i Norge’ (administratieve stappen voor de oprichting van een onderneming in Noorwegen) is erg nuttig voor personen die een onderneming willen opstarten. U kan ze verkrijgen bij het Ministerie voor Handel en Industrie op het volgende adres:
Nærings- og handelsdepartementet, P.O. Box 8014 Dep.
N-0033 Oslo, tel.: +47 22 24 90 90.
De stad Oslo beschikt over een bijzonder informatiecentrum, bestemd voor de vrije beroepen en oprichters van ondernemingen:
Servicekontoret for Næringslivet
http://www.naringsetaten.oslo.kommune.no// (in het Noors)
Er staat ook een gratis telefoondienst ter beschikking voor oproepen vanuit Noorwegen: 800 33840.
Deze twee diensten beantwoorden de aanvragen binnen de 24 uur. Om een bankrekening te openen, kunt u inlichtingen inwinnen bij uw vaste bank en hun advies inwinnen voor uw vertrek.
Werkloosheid en sociale zekerheid
Tijdens de periode dat u in Noorwegen werkt, wordt u gedekt door het Noorse systeem voor sociale zekerheid. Alle personen die werken of verblijven in Noorwegen zijn automatisch verzekerd. De werkgever houdt de verplichte sociale bijdrage af van het gestorte loon.
De Noorse sociale zekerheid (folketrygden) geeft recht op een hele reeks voordelen, waaronder: een pensioen, de doorstorting van het pensioen aan de weduwe(naar) en de kinderen na overlijden van de loontrekkende, invaliditeitspensioen, talrijke voordelen in geval van invaliditeit, omscholing tot een ander beroep, arbeidsongevallen, alleenstaand ouderschap, financiële hulp ingeval van ziekte, zwangerschap, adoptie, werkloosheid, medische hulp verbonden aan de volgende omstandigheden: ziekte, ongeval, zwangerschap en bevalling, vrijwillige zwangerschapsonderbreking en overlijden van een naaste.
Werknemers die een loon krijgen van een andere staat of van een intergouvernementele organisatie zijn niet verplicht om zich in te schrijven in het Noorse sociale zekerheidsysteem.
Werkloosheidsuitkering gestart door een ander land van de EER tijdens het zoeken naar werk
Werkzoekenden die gedurende minstens vier weken voor hun vertrek naar Noorwegen een werkloosheidsuitkering ontvingen in hun land van oorsprong, kunnen de storting ervan laten transfereren naar Noorwegen.
Neem contact op met uw lokaal tewerkstellingsagentschap in uw land, en leg uw intentie uit om werk te zoeken in Noorwegen. U zal een standaardformulier moeten invullen dat binnen de voorziene termijn, vóór uw vertrek, zal moeten worden doorgegeven aan de bevoegde diensten. Als u recht hebt op sociale hulp in een ander land gedurende een periode van drie maanden, zal u een E303-formulier ontvangen voor uw vertrek.
Bij aankomst in Noorwegen zal u dit formulier moeten overhandigen voor inschrijving bij het tewerkstellingsagentschap in de buurt van uw verblijfplaats, en dit binnen de 7 dagen die volgen op uw aankomst. Zorg ervoor dat u voldoende geld bij u hebt om in uw dagelijkse behoeften te voorzien in Noorwegen tot uw uitkering wordt gestort, want dit kan mogelijk enige tijd innemen.
Als u zich pas inschrijft na 7 dagen nadat u uw land hebt verlaten, voorziet de wet dat het recht op de uitkering pas van kracht gaat op de datum van inschrijving. Bereid u voor op de aanpassing aan nieuwe regels. U zal zich moeten aanpassen aan de Noorse wetgeving en vereisten, en de procedures eigen aan ons land moeten aanvaarden.
Een werkzoekende die een werkloosheidsuitkering krijgt van een ander land van de EER en die geen werk vindt in Noorwegen moet binnen de drie maanden terugkeren naar het laatste land waar hij verbleef, om zijn recht op zijn uitkering te behouden.
De transfer van de rechten op een werkloosheidsuitkering verworven in een ander land van de EER
Als u geen werk hebt in Noorwegen en u wenst ter plaatse een werkloosheidsuitkering te ontvangen, kunt u vragen voor een transfer van de rechten die u reeds verwierf in een ander land van de EER. De aanvraag moet gebeuren via een lokaal tewerkstellingsagentschap, waarnaar een E301-formulier zal worden opgestuurd.
Als u ontslagen bent, moet u zich onmiddellijk richten tot het lokaal tewerkstellingsagentschap waarvan u afhankelijk bent. Het zal u bijstaan in uw zoektocht naar een nieuwe baan. Als dit niet lukt, hebt u recht op een werkloosheidsuitkering (dagpenger), op voorwaarde dat u de nodige rechten hebt verworven in Noorwegen (of u de rechten die u in uw land van oorsprong verwierf, hebt laten transfereren). Bijkomende informatie kunt u verkrijgen via het lokaal tewerkstellingsagentschap.
Sociale zekerheid
• De geldende regels binnen de EER harmoniseren de wetten van het sociaal zekerheidsrecht in de verschillende landen, om een voortdurende dekking van de personen te verzekeren. Het hoofddoel van deze regels is ervoor zorgen dat u geen enkel sociaal recht of voordeel waar u recht op hebt, misloopt.
• Het feit dat u bent tewerkgesteld in Noorwegen geeft u – en volgens de algemene regel, uw gezin – recht op dezelfde sociale voordelen als de Noorse burgers.
U zal via de sociale zekerheid verzekerd zijn voor ziekte, zwangerschap en moederschap, u zal recht hebben op hulp in geval van invaliditeit, en op een pensioen. Voor alle bijkomende inlichtingen kunt u contact opnemen met de lokale dienst voor sociale zekerheid (trygdekontor) waarvan u afhankelijk bent.
Pensioenen
Personen die in twee of meer lidstaten van de EER hebben gewerkt, kunnen de pensioenpunten die ze verwierven in elk van deze landen cumuleren. Gelieve contact op te nemen met uw lokale dienst voor sociale zekerheid voor meer gedetailleerde informatie. U kunt zich eveneens richten tot het Ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken op het volgende adres:
Helse og Omsorgsdepartementet
P.O. Box 8011 Dep.
N-0030 Oslo
Tel.: +47 22 24 90 90
Arbeidsongevallen
De storting van een schadevergoeding ter compensatie valt onder de verantwoordelijkheid van de werkgever. In geval van een ongeval in verband met het werk, moet u of uw werkgever contact opnemen met de overheden, via de Directie van de arbeidsinspectie op het volgende adres:
Direktoratet for Arbeidstilsynet
P.O. Box 8103 Dep.
N-0032 Oslo
Tel.: +47 22 95 70 00
Fax: +47 22 17 63 73
Informatiedienst: +47 815 48 222
Voor meer informatie over de sociale bescherming in Noorwegen kunt u contact opnemen met uw lokaal centrum voor sociale zekerheid (trygdekontor).
Juridische aspecten in verband met uw tewerkstelling
Arbeidsovereenkomst
Uw werk moet verplicht het voorwerp uitmaken van een arbeidsovereenkomst, of het nu gaat om een tewerkstelling voor onbepaalde duur of om tijdelijk werk. Controleer goed alle data en voorwaarden die worden vermeld in de overeenkomst. Ga na of u alle clausules goed begrijpt. Ga na hoeveel u zal worden betaald en aan welke frequentie, kijk de termijnen na die van toepassing zijn voor de opzegtermijn wanneer u wordt ontslagen en wanneer u zelf uw ontslag indient, en alle andere punten in verband met uw werk. Ga ook na wie - u of uw werkgever - de bijkomende kosten zal betalen, zoals vervoers- en verblijfskosten.
Een tewerkstelling voor onbepaalde duur begint meestal met een proefperiode die het voorwerp uitmaakt van een bevestiging aan de hand van een geschreven overeenkomst. De duur van deze proefperiode moet op voorhand worden overeengekomen en mag de zes maanden niet overschrijden. Gedurende deze periode kan er een einde worden gesteld aan de overeenkomst door u zelf of door uw werkgever, mits een opzegtermijn van twee weken.
U zal een belastingskaart met de vermelding van uw ‘D’- of ‘ID’-nummer ontvangen van het belastingskantoor waaronder u valt (ligningskontoret). U zal deze kaart moeten tonen aan uw werkgever. Als u dit niet doet, dan is uw werkgever wettelijk verplicht om 50 % van uw loon in te trekken voor de belastingen.
Als u problemen ervaart binnen uw baan, probeer er dan altijd eerst over te praten met een hogergeplaatste. Als dit niet lukt, kunt u zich richten tot een ombudsman (verneombud), een personeelsvertegenwoordiger (tillitsvalgt) of een vakbondsorganisatie. Als er geen oplossing wordt gevonden, kunt u de hulp inroepen van de Directie van de arbeidsinspectie (Arbeidstilsynet).
De wettelijke arbeidsduur in Noorwegen bedraagt maximum 40 uur per week, met andere woorden 8 uur per dag, 5 dagen per week. Personeel dat in ploegen werkt, heeft een arbeidsduur die iets lager ligt. In de meeste kantoren wordt gewerkt van 8.00 tot 16.00 uur. In de industrie beginnen de werknemers om 7.00 uur, en sommige om 9.00 uur.
Gepresteerde uren bovenop de wekelijkse 40 uren worden beschouwd als extra uren, die minstens 40 % meer moeten worden betaald, wanneer ze werden opgelegd aan de werknemer. Er bestaat echter geen wettelijke regeling betreffende de betaling van extra uren voor kaderleden.
Noorwegen heeft een ‘Handvest over de werkomgeving’ dat handelt over de rechten en plichten van werkgevers en werknemers. Het doel van deze tekst is het beschermen van de werknemer tegen elke fysieke of psychische schending. Het moet voor iedereen een aanvaardbare werkomgeving verzekeren, samen met aanvaardbare omstandigheden qua sanitair en veiligheid. Dit handvest werd vertaald in het Engels. Het wordt verkocht in boekenwinkels in heel Noorwegen.
Verlof
Het handvest over de werkomgeving voorziet voor werkgevers een betaald verlof van vier weken en één dag per jaar, of in het totaal 21 werkdagen. Personen boven de 60 jaar hebben recht op vijf weken en 1 dag. Gedurende heel het kalenderjaar wordt 10,2 % van het inkomen ingehouden door de werkgever. Dit geld wordt doorgestort als ‘vakantiegeld’ wanneer de werknemer zijn verlof neemt. Vanaf 2002 zullen de meeste loontrekkenden recht hebben op 25 dagen verlof. Deze verlenging van het verlof, die nog niet werd vastgelegd bij wet, steunt op een overeenkomst die werd overeengekomen tussen de sociale partners tijdens de loonsovereenkomsten van het jaar 2000. Bij een stopzetting van de arbeidsovereenkomst, wordt het vakantiegeld dat toebehoort aan de werknemer betaald samen met de storting van het laatste loon.
Uw werkgever of uw vakbond kan u bijkomende informatie geven betreffende het handvest over de werkomgeving, verlof, ...
U kunt ook contact opnemen met de grootste vakbond van Noorwegen:
Landsorganisasjonen i Norge
Youngsgate 11
N-0184 Oslo
Tel.: +47 23 06 10 50
Fax: +47 23 03 17 43
Fiscale heffingen
In Noorwegen bestaan er directe en indirecte belastingen. De directe belasting bestaat uit de belasting op het inkomen (van toepassing op het verworven loon) en de belasting op eigendom (van toepassing op goederen in uw eigendom: huisvesting, wagen, geld op de bank). Deze belastingen moeten worden betaald aan de lokale en de centrale administraties. Daarbij komen nog de bijdragen aan het sociale zekerheidsysteem (folketrygden). De belangrijkste onrechtstreekse belasting is de belasting op toegevoegde waarde (merverdiavgift - MVA): ze ligt op 24 % en is van toepassing op de meeste koopwaar en diensten. Het frauduleus niet betalen van BTW kan worden gestraft.
Als u minder dan zes maanden in Noorwegen woont, zijn er bijzondere fiscale regels op u van toepassing. U kunt hierover meer informatie verkrijgen bij uw belastingkantoor.
Noorwegen sloot bilaterale fiscale overeenkomsten met de andere landen van de EER, om een dubbele belasting te vermijden. Het Noorse belastingsysteem is makkelijk te begrijpen. Voor u zich in Noorwegen vestigt, kunt u informatie inwinnen bij uw belastingkantoor in uw thuisland, of bij het lokaal belastingkantoor van de Noorse gemeente waar u zich zal vestigen, om klaarheid te scheppen in uw persoonlijke fiscale situatie. De Noorse belastingdiensten publiceren elk jaar een folder met uitleg (‘Hva blir skatten’). Deze folder wordt enkel in het Noors uitgegeven.
De werkgever is wettelijk verplicht om de fiscale inhoudingen van uw loon af te trekken voor het aan u wordt uitbetaald. U moet aan uw lokale belastingkantoor vragen om u een belastingkaart te geven. Deze moet u aan uw werkgever tonen bij de aanvang van uw tewerkstelling. Als u dit niet doet, is de werkgever verplicht om 50 % van uw loon in te houden. Deze forfaitaire inhouding ligt over het algemeen hoger dan wat u zou moeten betalen op basis van de gegevens die worden vermeld op uw belastingkaart. Het bedrag dat, in dit geval, teveel werd afgehouden wordt het volgende jaar teruggestort.
In Noorwegen hebben de verschuldigde belastingen betrekking op de inkomsten van het lopende jaar, met andere woorden de inhoudingen die worden gedaan op uw loon worden gebaseerd op een schatting van wat u gaat verdienen. Elk jaar moet u voor 30 april een belastingaangifte voorleggen. Wie een vrij beroep uitoefent moet dit voor 28 februari doen.
De u opgelegde belasting zal worden berekend op basis van de informatie die voorkomt op uw inkomstenaangifte. Het overeenstemmende formulier wordt u jaarlijks per post toegestuurd in de maand februari. U zal eveneens een overzicht ontvangen van de lonen die u werden uitbetaald door uw werkgever. Het gaat om een gedetailleerd overzicht van de sommen en andere bijdragen die u desgevallend ontving. Het vermeldt het bedrag van de bijdragen die werden gestort aan de vakbond en aan de pensioenkas, en vermeldt de uitgevoerde belastinginhoudingen. Deze informatie hebt u nodig om uw aangifte in te vullen.
Het aangifteformulier voor de inkomsten wordt vergezeld van een folder in het Noors om u te helpen bij het invullen. Indien mogelijk zal uw lokaal belastingkantoor u helpen om uw aangifte correct in te vullen.
Huisvestingsmogelijkheden
De huizen en appartementen die te huur staan, kunt u meestal terugvinden in het lokale of het nationale dagblad, vooral in de ‘Aftenposten’. U kunt ook zelf een berichtje plaatsen. De grootste kranten zetten hun vastgoedaanbod ook op het internet.
Het internetadres van het dagblad ‘Aftenposten’ is http://www.finn.no.
Vastgoedmakelaars onderhandelen zowel de verhuur als de verkoop van vastgoed. De gegevens van alle vastgoedkantoren vindt u terug in de gouden gids. Het overeenstemmende internetadres is http:// www.gulesider.no/.
De kost van een verblijfplaats kan erg variëren, maar is de laatste jaren fors gestegen. De hoogste prijzen betaalt u voor verblijfplaatsen in Oslo en in de andere grote steden. Er wordt verwacht dat deze trend zich zal voortzetten. In de landelijke streken is de prijsstijging over het algemeen minder sterk dan in de steden of in de buurt van Oslo.
Een huurovereenkomst wordt over het algemeen initieel getekend voor de duur van één jaar en vervolgens voor opeenvolgende periodes van vijf jaar, met een opzegrecht voor beide partijen. De opzegtermijn bedraagt over het algemeen drie maanden. Meestal wordt er van de huurder ook een waarborg gevraagd.
De aankoop van vastgoed gebeurt in Noorwegen via een vastgoedmakelaar, een bank of een advocaat. De Noorse banken kennen leningen toe, en beschouwen hierbij de betrokken huisvesting als reële garantie.
Voor de gegevens van vastgoedkantoren in een bepaalde streek kunt u terecht bij de Noorse vereniging van vastgoedmakelaars op het volgende adres:
Norges Eiendomsmeglerforbund
De vastgoedmakelaar krijgt als commissie een bepaald percentage van de prijs van het verkochte vastgoed. Het is ook mogelijk om de aankoop van een woonst te onderhandelen zonder een vastgoedmakelaar als tussenpersoon, op voorwaarde dat u de staat en de waarde van het vastgoed laat schatten door een goedgekeurde expert.
Wanneer u vastgoed koopt, moet u nagaan of het niet verbonden is aan bepaalde lasten of aan een erfdienstbaarheid (hypotheek, ...). Dergelijke lasten zijn ingeschreven op het kadaster (dat bewaard wordt bij de ‘byskriver’/‘sorenskriver’).
De Noorse vereniging van vastgoedmakelaars (Norges Eiendomsmeglerforbund) geeft een folder in het Engels uit met als titel ‘Information for consumers’. Deze nuttige folder is verkrijgbaar op aanvraag. Bij de aankoop van vastgoed zonder makelaar als tussenpersoon kan het nuttig zijn om juridische bijstand te vragen voor het opstellen van de overeenkomst.
Woonkosten
De vastgoedprijzen liggen hoog in Noorwegen. Hiervoor zijn verschillende redenen, zoals het soort constructies en de normen op het gebied van thermische isolatie en verwarming, gezien de weersomstandigheden. Bovendien liggen de kwaliteitscriteria erg hoog. Een eenvoudige en goedkope woonst is dus zeldzaam. Het gemiddelde inkomstniveau leidt tot hoge woonkosten.
De kosten ten laste van de eigenaar van een huis of appartement:
• Gemeentebelasting (water, goten, schoorsteenvegen, huisvuilomhaling, ...);
• Huurceelrechten;
• Grondbelasting (enkel in bepaalde departementen).
Veel Noren wonen in een ‘borettslag’, een soort ‘coöperatieve’ huisvesting en moeten de volgende kosten betalen:
• Huur (kosten voor mede-eigenaarschap);
• Intresten en afbetalingen van de lening;
• Verzekeringspremie (voor de inboedel) ;
• Elektriciteit (verlichting en verwarming).
Nuttige lectuur
De Utlendingsdirektoratet (Noorse nationale immigratiedienst) geeft de volgende folders uit, opgesteld in Noors en Engels, en beschikbaar op schriftelijke aanvraag:
• ‘Residence permits in Norway for citizens from other EEA countries’ (Verblijfsvergunningen toegekend door Noorwegen aan staatsburgers van andere landen van de EER)
Het Ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken (Helse og omsorgsdepartementet) publiceerde een zeer nuttige folder over het Noorse sociale zekerheidsysteem. Deze folder, die zowel in het Noors als het Engels beschikbaar is, wordt jaarlijks aangepast en verschijnt in januari.
Hij kan worden besteld bij het Ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken op het volgende adres:
Helse og omsorgsdepartementet
P.O. Box 8011 Dep.
N-0030 Oslo
Hoe stelt u een curriculum vitae op
Een cv omvat normaal gezien 4 of 5 delen:
1) Persoonlijke gegevens: naam, adres, telefoonnummer (met prefix voor uw land), geboortedatum en -plaats, burgerlijke staat en nationaliteit.
2) Opleiding: In dit deel van de cv vermeldt u uw formele scholing, eventueel uw niveau van universitaire studies, met eventueel de aanduiding van het overeenstemmende niveau in het Noorse onderwijssysteem. Het is altijd nuttig om de inhoud van de verworven opleiding kort te schetsen. De kennis van andere talen (met aanduiding van het niveau) moet ook in dit deel van de cv staan.
3) Beroepservaring: Dit deel van uw cv is erg belangrijk. Beschrijf kort de banen of functies die u reeds bekleedde die van belang kunnen zijn voor de job waar u een kandidatuur voor wil indienen. Pas afgestudeerden kunnen best ervaring vermelden die ze opdeden tijdens eventuele vakantiejobs of deeltijds werk.
4) Persoonlijke interesses, vrijwilligerswerk, ...: beschrijf in enkele zinnen uw vrijetijdsbesteding. Vermeld de eventuele kennis die u hebt van andere landen. Als u reeds in Noorwegen verbleef, vermeld dit dan zeker.
5) Referenties: In Noorwegen zijn referenties erg belangrijk. Vermeld minstens twee referenties voor uw huidige of vroegere professionele activiteiten. Normaal gezien moeten dit referenties van rechtstreekse bazen zijn. Vermeld de namen en telefoonnummers van de betrokken personen, nadat u hen hiervan op de hoogte hebt gebracht. Deze personen spreken bij voorkeur Engels of een Scandinavische taal.
Het curriculum vitae moet getypt of afgedrukt zijn.
De motivatiebrief
De motivatiebrief moet getypt of afgedrukt zijn en mag niet langer zijn dan twee standaardpagina’s.
De brief moet uitleggen waarom u een bepaalde job wilt, of desgevallend, waarom u spontaan bij een bepaalde onderneming solliciteert. In de brief maakt u duidelijk dat u iets weet over de betrokken onderneming en over de vereiste kwalificaties, alsook hoe u aan deze vereisten kan voldoen.
Vergeet de brief niet te ondertekenen!
Voorbeeld van een cv:
John Jobseeker
Application road 12 B
4000 Kristiansand
Tel. (privé): +47 38 07 43 81
Tel. (werk): +47 38 86 00 43
Geboortedatum: 17 april 1969
Burgerlijke staat: Ongehuwd, zonder kinderen
Nationaliteit: Noors
Opleiding:
1990 - 1993 Studies commercieel managementbeheer, Noorse managementschool
Thesis over marketing
1990 Informaticastudies, Technische hogeschool van Agder
1989 Stage opleiding banksector
1985 - 1988 Handelsschool van Kristiansand
Talenkennis:
Noors moedertaal
Engels vlot (mondeling en geschreven)
Beroepservaring:
1992 - 1993 PC-Computing AS, parttime verkoper
Informaticaverkoop en –advies (pc’s/software) aan professionele klanten
1985 - 1988 Verschillende vakantiejobs: handelsvertegenwoordiger, assistent verkoop, kelner
Computerkennis:
Gebruikte besturingssystemen: Windows, DOS. Software: tekstverwerking (Word, WP), spreadsheets (Excel, Lotus), gegevensbank (DataEase), statistieken (Minitab), specifieke software, teken- of grafische software
Divers:
1988 - 1989 Militaire dienst in het noorden van Noorwegen
Persoonlijke interesses: sport (zeilen), literatuur, muziek
Referenties:
De heer Amund Jensen, ex-technisch directeur bij PC-Computing AS, tel. +47 22964381
Mevr. Kari Tveit, verantwoordelijke klanten, PC-Computing AS, tel. +47 22293010
--- ooo---
The Directorate of Labour (Directoraat Generaal van de Arbeid)
Aetat
Postboks 8127 dep.
N-0032 Oslo
Tel.: 23 35 24 00
http://www.nav.no/page?id=805312736