De beroemdste hedendaagse Noorse "ontdekkingsreiziger" Thor Heyerdahl heeft onderzoek gedaan naar de culturen van onze vroegste voorvaderen. Niet het geografische, maar het historische landschap had zijn interesse.
Heyerdahl werd in 1914 geboren in het stadje Larvik, aan de zuidkust van Noorwegen. Na uitgebreide bestudering van etnografisch en archeologisch materiaal uit Polynesië, het Amerikaanse continent en Zuidoost-Azië, kwam Heyerdahl met de theorie dat Polynesië niet bevolkt was vanuit Zuidoost-Azië, zoals eerder geloofd werd, maar vanuit Amerika.
Zijn hypothese werd koel ontvangen, waarop Heyerdahl besloot de juistheid van zijn stellingname persoonlijk aan te tonen. Het vaartuig dat hij maakte, was een vlot van balsahout, een exacte kopie van de vlotten die al sinds de prehistorie door Indianen in Zuid-Amerika werden gemaakt. In 1947 voer Heyerdahl met een zeskoppige bemanning vanuit Callao in Peru naar de Tuamotu-eilanden van Polynesië, tijdens de nu wereldberoemde reis van de Kon-Tiki.
Deze gevaarlijke reis, die drie maanden duurde, was niet alleen een gewaagde onderneming, maar ook een wetenschappelijke prestatie. Het boek dat Heyerdahl na de expeditie schreef, "American Indians in the Pacific", bevat uitvoerig materiaal ter ondersteuning van zijn theorieën. In het boek beweert Heyerdahl dat de eerste kolonisten van Polynesië rond het jaar 500 na Christus uit Peru kwamen, en dat van 1000 tot 1300 na Christus een nieuwe golf kolonisten arriveerde vanuit de noordwestkust van Noord-Amerika.
Om zijn theorieën verder te onderbouwen, leidde Heyerdahl in 1953 een Noorse archeologische expeditie naar de Galapagos-eilanden. Tijdens de expeditie werd de juistheid van zijn theorieën aangetoond door de vondst van oude voorwerpen van Amerikaans-Indiaanse origine, die dateerden uit de Inca-tijd en de pre-Inca-tijd. Het was voor het eerst dat dergelijke vondsten werden gedaan.
Drie jaar later, in 1955-1956, leidde Heyerdahl een 25-koppige expeditie naar Paaseiland, waar vele opgravingen werden gedaan. De vondsten op Paaseiland wezen op het bestaan van drie duidelijke culturele tijdperken, waarvan het tweede de beroemde stenen beelden had opgeleverd. Tijdens de opgravingen kwamen ook oudere beelden tevoorschijn, die veel gelijkenis vertoonden met sommige beelden die in Bolivia waren gevonden. De visie van Heyerdahl op de kolonisatiegeschiedenis van Polynesië en de culturele overdracht die in de oudheid plaatsvond, blijft intrigeren, maar wordt in antropologische kringen ook, en soms met kracht, tegengesproken.
Heyerdahl keerde terug naar de zee toen hij in 1969 de eerste Ra-expeditie leidde, met een vergelijkbaar doel als de Kon-Tiki-expeditie. In de Ra, een boot van papyrusriet vernoemd naar de Egyptische zonnegod, vertrok de expeditie vanuit Safi in Marokko in een poging de Atlantische oceaan over te steken en zo te bewijzen dat de papyrusboten van de oude Egyptenaren hiertoe in staat waren.
Door een constructiefout begon de Ra echter na een tocht van 5.000 kilometer gebreken te vertonen en moest de reis worden gestaakt. De Ra II-expeditie, waarmee een jaar later opnieuw een poging werd gewaagd, werd een succes en eindigde na een reis van twee maanden en 6.100 kilometer in Barbados. De Ra II bewees dat dergelijke boten in de prehistorie in staat waren om met de Canarische stroom de Atlantische oceaan over te steken.
In 1977 ondernam Heyerdahl nog een reis met een papyrusboot, wederom om theorieën over de oceaanroutes uit de oudheid te testen. De bedoeling van de Tigris-expeditie was meer duidelijkheid te verschaffen over zeehandelsroutes en culturele contacten vanaf ongeveer 3000 voor Christus tussen Sumeriërs in Mesopotamië en een aantal andere culturele centra in het Midden-Oosten, Noordoost-Afrika en het huidige Pakistan.
Na de Tigris-expeditie raakte Heyerdahl betrokken bij onderzoek naar de vroege geschiedenis van de Malediven in de Indische Oceaan. Daarnaast ontdekte hij op het Canarische Eiland Tenerife een zongeoriënteerde piramide die wellicht stamt uit de tijd van de Guanches, de inheemse volkeren van de Canarische Eilanden. Heyerdahl stond ook aan het hoofd van grootscheepse opgravingen op een enorme locatie in Tucume, Peru, waar 26 Andijnse piramides werden blootgelegd.
Thor Heyerdahl overleed op 18 april 2002, 87 jaar oud.