De Overeenkomst over de Europese Economische Ruimte – de EER-overeenkomst – is in januari 1994 van kracht geworden. Deze overeenkomst omvat de 27 EU-landen en de drie EFTA-landen (European Free Trade Association), IJsland, Liechtenstein en Noorwegen, en is de grootste en uitgebreidste door Noorwegen gesloten internationale overeenkomst.
Toegang tot de EU-binnenmarkt
De EER-overeenkomst waarborgt Noorwegen de toegang tot de binnenmarkt met vrije beweging van goederen, diensten, kapitaal en personen. Dit houdt onder andere in dat een product dat in één land in overeenstemming met de gemeenschappelijke regelgeving goedgekeurd is, als hoofdregel ook legaal is in de andere landen. Werknemers en studenten uit andere EER-landen hebben als hoofdregel recht op dezelfde behandeling als de burgers van het gastland, hetgeen ook geldt in kwesties die verband houden met sociale verzekeringen en de erkenning van beroepskwalificaties.
Harmonisatie van de wetgeving
Een geharmoniseerde marktwetgeving is noodzakelijk om de Europese markt te doen functioneren. Naarmate de EU nieuwe regels voor de binnenmarkt aanneemt, worden deze in de Noorse wetgeving opgenomen. Deze regels worden aangenomen door middel van beslissingen in het EER-comité waarin zowel de EFTA-landen als de Commissie vertegenwoordigd zijn. Alle nieuwe op deze wijze aangenomen regels moeten opgenomen worden in de wetten en voorschriften van de afzonderlijke landen. Noorwegen heeft er tot juni 2010 voor gezorgd dat ongeveer 7000 EU-rechtsbesluiten in Noorwegen van kracht zijn.
Noorse steun aan de Europese ontwikkeling
Bijdragen van de EER/EFTA-landen aan de economische en sociale ontwikkeling in armere EU-landen hebben vanaf het begin deel uitgemaakt van de EER-overeenkomst. Sinds deze overeenkomst gesloten is, zijn deze inspanningen in aanzienlijke mate uitgebreid. Door middel van twee financieringsregelingen stelt Noorwegen tot 2014 jaarlijks 347 miljoen euro ter beschikking voor ontwikkelings- en investeringsdoeleinden in de ontvangstlanden. Deze regelingen worden gestuurd door de ontvangstlanden, d.w.z. dat de ontvangstlanden zelf verantwoordelijk zijn om steun ontvangende projecten voor te stellen, uit te voeren en toezicht erop te houden.
Gebieden zoals milieubescherming, duurzame ontwikkeling, cultuurerfgoed, onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, effectievere controle op de buitengrenzen, versterking van het gerechtelijke apparaat, kinderbescherming en gezondheid zullen de hoofdfocus van deze steun uitmaken. Naast het verminderen van sociale en economische verschillen in het EER-gebied, dragen de EER-middelen bij tot een versterkte samenwerking tussen Noorwegen en de ontvangstlanden.